2026 Türkiye Yatırım Fonu Krizinde 7596 Sayılı Kanun Tasfiye Rejimi, MKK “FIFO” Algoritması ve “PBLK” Takas Kesinliği Sorunu
I. Araştırma Özeti (Executive Doctrinal Summary)
17 Eylül 2026 tarihli SPK Bülteni (2026/61) ile 7 Portföy Yönetim Şirketi (Pardus, Hedef, Atlas, Bulls, Pusula, A1 Capital ve Tera Portföy) kuruculuğundaki 131 yatırım fonunun işlemlerinin durdurulması ve ardından 27 Ekim 2026 tarihli ve 33413 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7596 sayılı Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun’un yürürlüğe girmesi, Türk sermaye piyasası hukukunda emsali bulunmayan dört temel normatif uyuşmazlık doğurmuştur. Sürecin bütüncül yol haritası ve başvuru takvimi için 2026 Yatırım Fonu Krizi Tasfiye ve Tazminat Davası Ana Rehberi incelenmelidir.
II. Dört Temel Hukuki Uyuşmazlık Ekseni
1. Birim Pay Değerinin İlgası, MKK FIFO Algoritması ve 1.000.000 TL Ara Ödeme Tavanı
Olağan tasfiyede (III-52.1 sayılı Tebliğ m. 28–29) katılma payı sahipleri tasfiye bakiyesine pay adedi oranında (garameten) katılırken, 7596 sayılı Kanun m. 3 olağanüstü tasfiyeye tabi fonlarda 17 Eylül 2026 tarihli resmi fon birim pay fiyatlarını hükümsüz saymış ve MKK kayıtları üzerinden İlk Giren İlk Çıkar (FIFO) esasına göre hesaplanan net yatırım tutarını esas almıştır. Geçmişte realize edilen meşru kâr çekimlerinin anaparadan düşülmesi ve Ziraat Bankası / Türkiye İş Bankası kanalıyla yapılan ilk etap ödemelerde 1.000.000 TL üst sınır uygulanması karşısında, 6098 sayılı TBK m. 100 ve m. 131/2 uyarınca fer’i hakların (işlemiş faiz ve TBK m. 122 munzam zarar) düşmemesi için yazılı ihtirazi kayıt dermeyan edilmesi şarttır. Detaylı hukuki analiz: 7596 Sayılı Fon Tasfiye Kanunu: MKK FIFO Net Yatırım Tutarı ve 1 Milyon TL Ara Ödeme İtirazı.
2. MKK “PBLK” Blokaj Alt Hesabı ve SPKn m. 79 Takas Kesinliği İlkesi
17 Eylül 2026 işlem durdurma kararından önce (14–16 Eylül 2026) TEFAS üzerinden usulüne uygun satım emri vererek valör süresi (T+0, T+1 veya T+2) dolmuş yatırımcılar, MKK nezdinde PBLK (TEFAS İşlem Blokaj Alt Hesabı) kodunda izlenmektedir. 6362 sayılı SPKn m. 79/1 (AB 98/26/EC Settlement Finality Directive karşılığı), merkezi takas sistemine girilmiş emirlerin iflas dâhil hiçbir idari veya adli kararla iptal edilemeyeceğini emretmektedir. 7596 sayılı Kanun m. 3/5 ile bu muaccel nakit alacaklarının geriye dönük iptal edilerek tasfiye havuzuna katılması, Anayasa m. 2 (kazanılmış hakların korunması) ve Anayasa m. 35 (mülkiyet hakkı) yönünden 26 Aralık 2026 hak düşürücü süresine tabi Anayasa m. 152 somut norm denetimi itirazlı iptal davasının konusunu oluşturur: MKK PBLK Blokajı, Muaccel Alacak ve İdare Mahkemesi İptal Davası.
3. Dağıtıcı Banka, Aracı Kurum ve Portföy Saklayıcısının Müteselsil Sorumluluğu (SPKn m. 56/4)
III-37.1 ve III-39.1 sayılı SPK Tebliğlerine aykırı biçimde uygunluk ve yerindelik testi yapılmaksızın matbu "Nitelikli Yatırımcı Beyanı" imzalatılarak düşük risk profilli tasarruf sahiplerine serbest fon pazarlanması (mis-selling), Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin E. 2020/6040, K. 2021/4503 sayılı içtihadı uyarınca dağıtıcı bankanın doğrudan tazminat sorumluluğunu doğurur. Aynı şekilde, para piyasası ve serbest fonlarda izahname yoğunlaşma limitlerinin aşılmasına ve gerçeğe aykırı birim pay değeri hesaplanmasına göz yuman portföy saklayıcısı kuruluşlar, 6362 sayılı SPKn m. 56/4 uyarınca katılma payı sahiplerine karşı müteselsilen sorumludur. Bireysel yatırımcılar bu davaları 6502 sayılı TKHK m. 73/2 uyarınca nispi harçtan muaf olarak Tüketici Mahkemesinde açabilmektedir: Serbest Fon Mağdurları: Nitelikli Yatırımcı Beyanı, Banka, Portföy Saklayıcısı ve SPK Tazminat Davası.
4. Açık Veri Seti ve Dijital Hesaplama Motoru
- Makinece Okunabilir JSON Veri Seti (CC BY 4.0): 2026-fon-tasfiye-7596-veri-seti.json
- Tam Kapsamlı Web Hesaplama Motoru: 7596 Sayılı Kanun FIFO, PBLK ve Zarar Tazminatı Hesaplama Aracı
- Hakemli Monografi Tam Metin (PDF): 7596 Sayılı Kanun Olağanüstü Tasfiye Rejimi Monografisi (ss. 1–14)