Açık Erişim Hukuk & Sermaye Piyasası Araştırmaları Arşivi Aktüeryal Hukuk, İş Hukuku ve Ceza İnfaz Matematiği Spesifikasyonları
Computational Law Specifications

Türk Hukukunda Aktüeryal Tazminat, Balthazard Engel Oranı, Ceza İnfaz ve Kamulaştırma Hesaplama Modelleri

Yazar: Av. Murat Can Koptay • Referans Uygulama Merkezi: Koptay Hukuk Hesaplama Araçları

1. Balthazard Çoklu Maluliyet Birleştirme ve TRH-2010 Aktüeryal Rant Modeli

20 Şubat 2019 tarihli Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik (Ek-2 Cetveli) uyarınca birden fazla anatomik veya fonksiyonel arazın birleştirilmesinde aritmetik toplama değil, Balthazard Formülü uygulanır: en yüksek engel oranı A ve ikinci engel oranı B olmak üzere birleşik oran M = A + ((100 - A) * B / 100) denklemiyle hesaplanır; 60 yaş üstü bireylerde sonuca Balthazard yöntemiyle %10 yaş ilavesi eklenir. Aktif ve pasif dönem bedensel zarar hesaplamalarında ise Yargıtay 4. Hukuk Dairesi ve Sigorta Tahkim Komisyonu içtihatları doğrultusunda TRH-2010 Ulusal Mortalite Tablosu esas alınır.

2. 5275 Sayılı Ceza İnfaz Kanunu Koşullu Salıverilme ve Denetimli Serbestlik Matematiği

5275 sayılı Kanun m. 107 ve m. 105/A kapsamında hükümlünün cezaevinde fiilen geçireceği süre (yatar hesabı); suç tarihinin 30.03.2020 öncesi veya sonrası olmasına, suçun katalog suç (TCK m. 102, m. 103, m. 188, TMK) kapsamında bulunup bulunmamasına (1/2, 2/3 veya 3/4 oranları) ve TCK m. 58 tekerrür rejimine göre farklılaşmaktadır.

3. 6772 Sayılı Kanun Kamu İşçisi İlave Tediye ve İşçilik Alacakları Modeli

4/D statüsündeki sürekli kamu işçilerine 6772 sayılı Kanun uyarınca yılda 52 gün (4×13 gün) üzerinden ödenen ilave tediyeler; %14 SGK primi, %1 işsizlik sigortası primi, kümülatif gelir vergisi dilimi (%15–%35) ve binde 7,59 damga vergisi düşüldükten sonra netleştirilir; ayrıca 1475 s.K. m. 14 kapsamında giydirilmiş brüt ücrete eklenerek kıdem tazminatını doğrudan artırır.

4. 2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunu m. 10–27 ve TMK m. 698–699 İzale-i Şüyu Modelleri

Tarım arazilerinde net zirai gelir kapitalizasyonu, arsalarda emsal satış karşılaştırması ve acele kamulaştırma (m. 27) süreçleri ile paylı mülkiyette elektronik açık artırma harç/paylaşım denklemleri açık erişimli olarak modellenmiştir: